Voor u ligt een van de eerste pogingen een serieus Nederlands webboek uit te geven. Een levend boek, wat je kunt doorzoeken, waarop je kunt reageren, en waarvan je passages kunt mailen of printen. En dat ik als auteur regelmatig bijwerk. Een uitdrukking voor mijn passie voor het virtuele, maar ook een milieubewuste vlucht voor de dode letters op papier. Ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat papier geduldig is, en gebruikskwaliteiten heeft die het beeldscherm meestal (nog) niet bezit. Maar "weer een boekje in de boekenkast" kon me niet meer bekoren, en het is een grotere uitdaging om de kwaliteiten van het web te verenigen met dat van het "boek", net zoals dagboeken en journalen met succes vervangen worden door weblogs. Een eerste grappige "ontdekking" is dat een bladzijde op het web een loos begrip is. Op het web geldt uitsluitend de logische opdeling in hoofdstukken en paragrafen, en is een pagina gelijkgeschakeld met de kleinste eenheid, een paragraaf... Alvorens over te gaan op de inhoud, een noodzakelijke disclaimer: in enkele gevallen maak ik gebruik van verzonnen namen; in deze gevallen berust iedere gelijkenis met een bestaande persoon op louter toeval.
11 september
Op 11 september 2001 verloor de 21e eeuw haar onschuld.
Het eindpunt van een post-koude-oorlogse periode van naïeve
bloei. Het beginpunt van een nieuwe periode waarin fysieke ophopingen
van kennis en macht, gegoten in het beton en staal van de Twin
Towers, onverantwoord zijn gebleken. Mensen hoeven niet meer met
tienduizenden in één kubieke kilometer gepropt te
worden, om goed samen te kunnen werken. Het internet is in de jaren
’60 van de vorige eeuw ontworpen om – zelfs ondanks een
kernaanval die belangrijke knooppunten en hoofdlijnen uitschakelt –
te blijven functioneren. Voor onze veiligheid is het essentieel
geworden om organisaties en bedrijven te virtualiseren door volledig
gebruik te maken van de gedistribueerde mogelijkheden van internet en
ecommerce.
Maar er is meer gebeurd. Teveel gelukzoekers zijn tijdens de
ecommerce-hype op ecommerce-initiatieven gedoken, zonder een echt
gevoel voor internet, en zonder een lange-termijn-belangstelling. Je
hart volgen is niet alleen in de liefde belangrijk, maar ook in
business. Snel geld verdienen was het idee, misschien wel een
vergulde exit via een beursgang. De beursintroducties van World
Online, TIE en Newconomy zijn allen dramatisch mislukt. De meeste
initiatieven zoals Hot-Orange hebben een beursgang niet eens gehaald.
Niet alleen ecommerce-starters hadden het erg moeilijk, ook
initiatieven van bestaande bedrijven gingen soms even roemloos te
gronde. Denk bij dat laatste maar aan Makro Online of aan
Bertelsmanns dramatische afscheid van Bol.com.
Waarom ontspoorden zoveel ecommerce-initiatieven? Het grootste
probleem was de “mindset”: initiatiefnemers volgden
teveel de weg van de minste weerstand, de gebaande paden en
luisterden teveel naar hypende voorgangers, consultants,
geldschieters en guru’s. Teveel focus op de korte termijn van
ecommerce, en te weinig op de lange termijn ebusiness, namelijk
zorgen dat de hele business of branche optimaal van internet gebruik
maakt. Om succesvol te kunnen zijn, moet een enterpreneur altijd
originele wegen zoeken, vaak niet de gemakkelijkste. Want anders
voegt de nieuwe activiteit niet wezenlijk iets toe voor klanten.
Met “succes in ebusiness” bedoel ik hier dat een
ecommerce-activiteit waarde creëert in termen van winst, of
verwachte winst op basis van volumegroei. Dit betekent dat nieuwe
activiteiten minimaal zowel een snelle omzetgroei als een stapsgewijze
verbetering richting winstgevendheid moeten laten zien. Nòg
beter is het als ondernemingen vanaf het begin winst maken, èn
daarbij snel groeien.
Alhoewel moeilijk, blijken in dit opzicht de eerste zwaluwen
inmiddels toch al gearriveerd te zijn. Een bekend internationaal
voorbeeld is de al sinds 2001 meestbezochte ecommerce site ter
wereld: veilingsite Ebay.com. In Nederland – een flink aantal
maten kleiner – zijn het bijvoorbeeld Bookings.nl, Wehkamp en
TakeitNow, die ecommerce winstgevend weten te maken. TakeitNow is
zelfs al vier jaren winstgevend vanaf de start in 1999. Pure ecommerce-activiteiten die relatief snel winstgevend zijn,
blijken vaak net als Ebay en TakeitNow een virtueel business model te
hebben geadopteerd. Er is ondernemerschap voor nodig om een
activiteit echt te virtualiseren en zodoende effectief gebruik
te maken van de unieke voordelen die internet te bieden heeft. Onder
“virtualisatie van bedrijfsactiviteiten” versta ik het
flexibiliseren van een bedrijfsactiviteit door deze middels
uitbesteding, automatisering of reductie onafhankelijk te maken van
fysieke risicofactoren als eigen voorraden, vervoer, gebouwen,
personeel, hardware, e.d.
Het winstgevende virtuele bedrijfsmodel van TakeitNow wordt
inmiddels al met succes gekopieerd in samenwerking met ICEshop.biz,
ten behoeve van meer dan 100 andere virtuele handelsbedrijven in de
EU die net als TakeitNow gewoon geld willen verdienen middels
e-commerce. Met name in de internetrijpe ICT- & Office-sector
gaat het hard.
Toekomstmuziek is dat een virtualisatieproces leidt tot een cyber
business, een verzameling van één of meerdere,
volledig ICT-gedreven bedrijfsprocessen. Mijn grootmoeder en actrice Fien Berghegge was er
al van overtuigd dat volledig geautomatiseerde “fabrieken”
op een dag mensenwerk overbodig zouden maken. Dat bleek tot op heden een
utopie. Toch zullen in bepaalde segmenten volledig onbemande
cyberbedrijven een volgende generatie ebusinesses gaan vormen,
die op deze deelterreinen de concurrentie volledig gaan wegmaaien. De
aanslag op New York op 11 september 2001, versnelt dit
virtualisatieproces. Door internationaal samen te leren werken in
virtuele teams kunnen alle activiteiten van financiële
organisaties in het World Trade Center of militaire organisaties in
het Pentagon volledig locatieonafhankelijk worden uitgevoerd en
daardoor vele malen onkwetsbaarder voor fysieke terreur.
Omdat ik als één van de oprichters alle ins en outs ken van de ontwikkeling van het relatief succesvolle virtuele business model van TakeitNow, en omdat er veel expertise is opgebouwd met betrekking tot internationaal samenwerken via internet, gebruik ik vooral de eigen ervaringen en
experimenten rondom TakeitNow en andere iMerge ventures als leidraad voor “Virtualiseer! 7
regels voor succes in ebusiness”
7 regels
Waarom nu zeven regels? Het getal zeven heeft me gefascineerd
sinds ik als zevenjarige met mijn ouders mee verhuisde vanuit de
Curaçaostraat in Amsterdam-West naar Stoutenburg 7 in
Landsmeer. Bovendien verwisselde ik tegelijkertijd de 7e
Montessorischool op het Surinameplein voor de Sint Augustinusschool
in Landsmeer, alwaar mijn jashaakje ook al nummer zeven kreeg. Op deze
leeftijd begon ik te beseffen dat zeven absoluut mijn geluksgetal
was, en mogelijk niet alleen het mijne. Een getal dat in sprookjes
terugkwam in het sprookje “Zeven (vliegen/reuzen) in één
klap”, maar bovendien in het gegeven dat veel sprookjeskoningen
zeven zonen of zeven dochters kregen. Tenslotte heeft mijn grote
liefde een bedrijf opgezet onder de naam Hepta Graphics (Hepta = 7).
Maar het meest fundamentele argument voor zeven regels is natuurlijk
het psychonomische feit dat ons korte-termijn-geheugen plusminus
zeven items tegelijkertijd kan onthouden. Meer regels tegelijkertijd
introduceren overstijgt onze menselijke maat!
